Tramersiz Ne Demek?
“Tramersiz” Ne Demek? İkinci El Piyasasının Altın Anahtarı mı, Yoksa Gizli Bir Tuzak mı?
İkinci el araba ilanlarında gezinirken gözleriniz ister istemez o sihirli kelimeyi arar: “Tramersiz”. Satıcılar bu ifadeyi genellikle “hasarsız”, “boyasız”, “tertemiz” anlamında kullanır ve bu kelime, aracın fiyat etiketini bir anda yukarı çeker. Alıcılar için ise güvenli bir liman gibidir. Ancak otomotiv dünyasının gerçekleri, ilan başlıkları kadar masum olmayabilir. “Tramersiz” bir araç, gerçekten hiç Trafik Kazası yapmamış, fabrikadan çıktığı gibi duran bir araç mıdır? Yoksa bu ifadenin arkasında, ustanın ve satıcının arasında kalmış, kayıtlara geçmemiş büyük onarımlar mı yatıyor?
Fairfix olarak bu rehberde, ikinci el piyasasının en çok yanlış anlaşılan kavramını mercek altına alıyoruz. Tramer’in ne olduğundan başlayarak, “kayıtsız ama kazalı” araçların risklerine ve bir aracın sicilini nasıl doğru okuyacağınıza dair hayati ipuçlarını paylaşıyoruz.
Tramer Nedir? Aracınızın Dijital Hafızası
Halk arasında hala “Tramer” olarak bilinse de, bu sistemin güncel adı Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’dir (SBM). Ancak alışkanlıklar kolay değişmediği için biz de Tramer demeye devam edelim. Tramer, Türkiye’deki tüm sigortalı araçların verilerinin toplandığı devasa bir veri tabanıdır.
Bir aracın Tramer kaydı (veya Hasar Kaydı), o aracın sigorta sistemi üzerinden işlem görüp görmediğini anlatır. Bu kayıt şunları içerir:
- Kaza tarihi ve detayları.
- Değişen parçalar (tampon, far, kapı vb.).
- İşçilik ve parça maliyetleri.
- Kazadaki kusur oranları.
Kısacası Tramer, aracın resmi “sağlık karnesidir”. Ancak unutmayın; bu karneye sadece “resmi hastaneye” (sigorta anlaşmalı servislere) giden hastaların kayıtları işlenir.
“Tramersiz” = “Kazasız” Demek Değildir!
İşte en büyük yanılgı burada başlar. Bir aracın Tramer sorgusunda “Kayıt Bulunamadı” yazması, o aracın kazasız olduğunu kanıtlamaz. Sadece o aracın hasarının sigorta şirketi tarafından karşılanmadığını gösterir. Peki, bir araç neden kazalı olduğu halde Tramersiz görünür?
1. Cepten Yaptırma (Nakit Onarım): Sürücüler, araçlarının ikinci el değerini düşürmemek veya sigorta hasarsızlık indirimini bozmamak için kazayı sigortaya bildirmezler. Hasarı sanayide, kayıt dışı bir şekilde kendi ceplerinden yaptırırlar. Sonuç: Ağır hasarlı ama “Tramersiz” bir araç.
2. Anlaşmalı Tutanaksız Çözümler: Ufak kazalarda taraflar tutanak tutmadan, “aramızda halledelim” diyerek nakit ödeme ile ayrılırlar. Tutanak olmadığı için Tramer kaydı da oluşmaz.
Bu yüzden “Tramersiz” ibaresine körü körüne güvenmek yerine, aracı mutlaka kurumsal bir ekspertiz merkezine götürmelisiniz. Tramer size bürokrasiyi, ekspertiz ise metalin gerçek durumunu anlatır.
Tramer Kaydı Varsa Dünyanın Sonu Mu? (Araç Değer Kaybı Hakkı)
Diyelim ki alacağınız veya sattığınız araçta bir Tramer kaydı var. Bu durum aracın piyasa fiyatını düşürür. İşte bu düşüşe teknik olarak Araç Değer Kaybı diyoruz. Ancak korkmayın; eğer bir kazaya karıştıysanız ve aracınızda hasar kaydı oluştuysa, bu değer kaybını sigorta şirketinden nakit olarak geri alma hakkınız vardır.
Pek çok sürücü, sadece onarım masrafının karşılanmasını yeterli sanır. Oysa aracınızın “kazalı” etiketini yemesinden doğan piyasa zararı da tazmin edilebilir. Aracınızın hasar kaydı nedeniyle ne kadar değer kaybettiğini merak ediyorsanız, sitemizdeki yapay zeka ile değer kaybı hesapla aracını kullanarak saniyeler içinde tahmini rakamı öğrenebilirsiniz.
Tramer Kaydı Nasıl ve Kime İşlenir?
Bir kaza olduğunda, tutulan Kaza Tespit Tutanağı sisteme girilir. Sigorta şirketleri onarımı üstlenir ve fatura tutarı, onarımı yapılan aracın şasi numarasına “Hasar Kaydı” olarak işlenir.
Burada sık sorulan bir soru şudur: “Ben %100 haklıyım, benim aracıma Tramer işler mi?”
Cevap: Evet, işler. Kusurlu tarafın sigortası sizin aracınızı tamir etse bile, aracınız bir işlem gördüğü için sizin plakanıza/şasinize hasar kaydı ve bedeli yansır. Ancak kusursuz olduğunuz için bu durum bir sonraki sigorta poliçe priminizi artırmaz, sadece aracın geçmişinde görünür.
Araç Geçmişini Sorgulama Yöntemleri
Bir aracın geçmişini didiklerken şu üç yöntemi kullanabilirsiniz:
- SMS ile 5664: En pratik yöntemdir. “Plaka” yazıp 5664’e göndererek hasar geçmişini; “PARCA Plaka KazaTarihi” yazarak değişen parçaları öğrenebilirsiniz. (Ücretlidir).
- e-Devlet: e-Devlet kapısı üzerinden “Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama” ekranından, sadece kendi adınıza kayıtlı araçların geçmişini ücretsiz görebilirsiniz.
- Sigortam360: Daha detaylı ekspertiz ve km bilgisi için kullanılan ücretli bir web servisidir.
Uyuşmazlık Durumunda Ne Yapmalı?
Bazen Tramer kayıtlarında hatalar olabilir veya sigorta şirketi değer kaybı ödemenizi yapmayabilir. Bu durumda Sigorta Tahkim Komisyonu devreye girer. Mahkemeye gitmeden, dosya üzerinden hızlıca hakkınızı arayabileceğiniz bu sistemde, emsal kararlar çok önemlidir. Benzer hasarlarda ne kadar ödeme yapıldığını görmek için emsal kararlar sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Süreçle ilgili “Bedelsiz hasar kaydı nedir?”, “Ağır hasar kaydı ne zaman silinir?” gibi daha teknik sorularınız varsa, sıkça sorulan sorular bölümümüz size rehberlik edecektir.
Sonuç: Bilgi En Güçlü Sigortadır
“Tramersiz” kelimesi cazip gelse de, ikinci el araç alırken tek kriteriniz bu olmamalıdır. Bir araç Tramer kayıtlı olabilir ama bakımlı ve şasisi düzgün olabilir; başka bir araç Tramersiz olabilir ama büyük bir kazası gizlenmiş olabilir. Bilinçli bir alıcı olarak Tramer sorgusunu yapın, ekspertize sokun ve eğer bir kaza yaşarsanız değer kaybı hakkınızı sonuna kadar arayın. Bu konu hakkında daha fazla bilgi için “Araç Değer Kaybı ve Sigorta” kategorisindeki diğer tüm yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
